Seçim Öncesi KKM İçin Nas Bitti Faiz Sınırı Kalktı: Uzmanlar Yorumladı

20 Aralık 2021’de getirilen kur korumalı mevduat (ve katılı hesabı) düzenlemesinde her daim değişen görüşlere bir yenisi daha eklendi. ‘Kervan yolda düzülür’ misali alınan kararları sürekli analiz etmeye çalışan ekonomistler de KKM’de faiz sınırının kalkmasını yorumladı.

Kur korumalı mevduat, 20 Aralık 2021 tarihinde Cumhurbaşkanı Erdoğan tarafından açıklanmıştı. “Dövize endeksli ‘liralaşma'” olarak tanımlanabilen sistemin amacı döviz almayıp, TL’de kalıp, mevduat ile döviz almış gibi TL farkı kazanmak olarak da açıklanabilir.

2022 itibarıyla hayatımıza giren KKM’nin servet transferi ve kamu yükü -dolayısıyla halkın da cebine etkisi- çok tartışıldı. Son verilere göre TL’den KKM ile kamudan yani Hazine’den ödenen tutar 92,5 milyar TL olurken, TCMB’nin açıklamadığı ancak yıllık raporlarında görülen, dövizden dönüşle KKM yapanlara ödenen de 88,9 milyar TL oldu.

Tüzel kişilere yapılan KKM’de vazgeçilen vergi gelirlerinin eklenmemiş haliyle son durum bu şekilde olurken, dönem dönem de döviz alımları ve KKM hızına pozisyonla alınan kararlar değişkenlik taşıyor.

Kurdaki istikrarlı(!) yükseliş, bazı dönemlerde Borsa gibi küçük yatırımcıyı etkileyen alanların etkilenmemesi(!) adına duraksamalar yaşayınca KKM’nin de getirisi düşüyor. Bu dönemlerde de KKM’den çıkışlar olabiliyor. Bu sorunların üstesinden gelmek ve bankalardaki düzeni sağlamak için dönem dönem yapılan düzenlemelere bir yenisi daha eklendi.

Son düzenleme de Resmi Gazete’de yayımlandı ve politika faizinin 3 puan üzerinde üst sınır faiz uygulaması sona erdi.

Asgari faiz oranı yani alt limit politika faiz oranı olurken, KKM faizi için artık bir limit sınırlaması yok bu bankanın inisiyatifinde olacak. 

Dövizden dönüşümlü olan KKM’lerde tavan faiz limiti 26 Ocak tarihinde kaldırılmıştı.

Ancak düzenleme, uzmanlar tarafından “faiz indirimleri” ile tezat görüldü.

Dövize dönüşün en azından seçime kadar engellemesi amacı taşıdığı şeklinde yorumlanan düzenleme,

Örtülü faiz artırımı şeklinde de yorumlandı.

Merkez Bankası’nın faiz indirimleri Eylül 2021’de başlamış,

Sonrasında kurdaki yukarı yönlü ataklar rasyonel olmanın dışına çıkmış,

Eylül ayında 8 TL olan kur, 20 Aralık 2021’de de 18,40 TL ile o dönemin tarihi zirvesini görmüştü.

Aynı gün Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın açıkladığı KKM ilk olarak bireysel talebe yönelik çıkarken,

Şirketlerdin de döviz talebini azaltmak amacıyla vergi avantajıyla birlikte tüzel hesaplara da uygulanmıştı.

Tüm bu süreçlerin sonunda dolar kuru, bugün (31 Mart 2023) itibarıyla 19,19 seviyesinden bulunurken,

KKM’ye ödenen faiz/döviz farkı da artmıştı.

Ekonomistlerin “servet transferi” olarak nitelediği kamudan yapılan ödemeler konuşulmaya devam ederken,

Seçimlere yaklaşık 1,5 ay kala yapılan düzenleme,

Dövize yönelimi engellemek kurda son günlerde görülen volatiliteye karşı ödenen faiz farkını azaltmak olarak da görülüyor.

Türkiye Ekonomi Modeli olarak isimlendirilen düşük faiz, rekabetçi kur ve ihracat odaklı sistemin yansımaları olarak görülen KKM düzenlemesine,

Muhalefetin de karşı çıktığı ve seçim sonrası kazanılması halinde kademeli çıkış planlandığı biliniyor.

Faiz sınırının kalmasıyla yüksek faiz alabilen yatırımcı yeniden daha güçlü bir şekilde KKM’ye yönelir mi dersiniz?

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir